Cervisia -|- over bier - schenken

Bier schenken

Arno concentreert zichMet schenken bedoel ik hier het drinkklaar maken van het bier en niet zozeer het afgeven van bier bij wijze van cadeau (hoewel dit ook nooit weg is).

Het verwachte genot kan hopeloos teniet gedaan worden als een bier verkeerd wordt geschonken. De richtlijnen hieronder zijn een ideale situatie, en zeldzaam is de horeca die ze allemaal respecteert. Als het vlug moet gaan duren sommige dingen gewoon te lang, vindt men. Daar kan natuurlijk over gediscussieerd worden …

Temperatuur

De ideale temperatuur van een bier is deze waarop jij dit bier het liefste drinkt. Laat geen etiket jou iets anders wijsmaken. Je temperatuurkeuze heeft wel gevolgen: hoe kouder het bier, hoe minder vluchtige aroma's er vrijkomen en dus ook hoe minder smaak. Tè koud geschonken bier kan bovendien troebel worden. Aarzel niet om een bier te bestellen dat niet uit de koelkast komt als je dit liever hebt: het is onmogelijk voor een café om de volledige stock tegelijk te koelen dus staat er altijd wel een fris, maar niet koud exemplaar op jou te wachten.

Een goede stelregel is dat de aanbevolen drinktemperatuur stijgt met het alcoholpercentage, en dat donkere bieren meestal minder koud worden gedronken. Houd ook rekening met de omgevingstemperatuur: een zeer koude drank in een laaiende zon zal je niet bevallen.

Bekers, pullen, kruiken en glazen

Vóór de 19de eeuw werd gebruik gemaakt van bekers van metaal of van gres - naar het voorbeeld van de bierkruiken zoals de baardmankruiken, die versierd waren met een grotesk gezicht -, of zelfs van faience, want glas was duur.

Pas in de 19de eeuw geraakte glas ingeburgerd, toen de glasfabrieken goedkoop dikke, sterke glazen bekers produceerden die geschikt waren voor dagelijks gebruik.

Als gevolg van de triomf van de lagerbieren vond in die tijd in de Germaanse landen het pulvormige bierglas ingang. Dit glas van een liter of een halve liter vestigde de faam van de Biergartens en de Oktoberfeesten van München.

Het glas

Sta mij toe eerst een vaak voorkomende fout recht te zetten: het glas moet droog zijn. Wel is het zo dat men soms het glas in koud water onderdompelt om de temperatuur van het glas te doen dalen (vooral mocht het pas uit de vaatwasser komen).

Dat het glas proper en net moet zijn hoeft geen betoog. Enerzijds omdat achtergebleven detergenten de smaak beïnvloeden, anderzijds omdat vetstoffen de schuimvorming ernstig benadelen.

De meeste biermerken hebben hun eigen glas met een specifieke vorm. Dit is vooral, maar niet alleen, om commerciële redenen. De vorm van een glas is immers mee bepalend voor het aroma.

De Belgen hebben, zoals Brel zei, "le coeur bien au chaud et les yeux dans la bière" en er zijn dan ook tal van verschillende vormen, waarvan vele toelaten om zelfs vanop een afstand het bier te herkennen. Toch zijn er een vijftal basisvormen waarnaar alle vormen kunnen worden teruggebracht.

A
recht glas
Deze vorm is typisch voor pils. Naargelang het merk verschilt de vorm uiteraard een klein beetje. In deze zelfde basisvorm kunt u ook lichte ales, witbieren en geuzen serveren (al lopen echte geuzeglazen altijd een beetje wijder uit).
B
tulpglas
Bieren die in deze glasvorm worden gegoten zullen altijd een sterke schuimkraag ontwikkelen, die bovendien snel krimpt. Door de dichtgeknepen bovenkant worden de aroma's moeilijker vrijgegeven zodat ze langer in het glas blijven. Sterke blonde bieren en bruine bieren die van nature uit veel schuim ontwikkelen voelen zich thuis in dergelijk glas. Deze vorm is de passe-partout waarin je alle bieren kan schenken.
C
halve tulp
In deze glasvorm schenkt men die bieren die niet zoveel schuim ontwikkelen bij het schenken en toch hun aroma's in het glas moeten houden. Veel bieren worden in deze vorm gepresenteerd, onder andere kruidige bieren en ales.
D
kelk
Deze vorm wordt typisch gebruikt voor trappisten en abdijbieren, en dit meestal louter voor de monastieke verwijzing. In dit glas geschonken bieren verliezen sneller hun aroma's en schuim door de wijde opening, zelfs in die mate dat sommige abdijbieren gebaat zijn met een halve tulp (zoals het Leffe-glas met de naar binnen gebogen rand). Het verlies aan aroma's door de glasvorm wordt door de brouwer ingecalculeerd zodat ze de neiging hebben tè sterk te geuren in een ander glas.
E
fluitglas
Dit glas met de elegante vorm wordt vaak gebruikt om zoete fruitbieren en aperitiefbieren in te serveren. Soms wordt het glas zelfs gekoeld tot bevroren. Ook sommige andere bieren die als aperitief worden aangeboden doen het goed en zien er bovendien extra feestelijk uit in een fluitglas, ook als dat niet hun natuurlijke habitat is.

Van de fles naar het glas

Giet je pils voor een ideale pint in het glas terwijl je dit boven de gootsteen houdt. Flink doorgieten, zodat het glas overschuimt. Schuim dan af met een nat mes, in één beweging en onder een hoek van 45°. Hierdoor zijn de grotere schuimbellen weg, zodat een mooi egaal schuim ontstaat. Je verliest weliswaar wat bier, maar zo kom je aardig in de buurt van een getapte pint.

Witbier wordt voorzichtig in het schuingehouden glas geschonken tot er in de fles nog een tweetal centimeter bier overblijft. Draai de fles rond zodat het bezinksel loskomt en giet dan de rest van de fles in het glas. Zo ontstaat een gelijkmatiger troebel.

Bij het schenken van bieren zonder hergisting op de fles houd je het glas schuin en giet je het bier zachtjes tegen de wand van het glas. Onderbreek de beweging niet. Ga het bier vooral niet vanop grote hoogte in het glas gieten om de schuimvorming te bevorderen. Het schuim dat je hierdoor krijgt is niet natuurlijk, verdwijnt snel en is bovendien onnodig. Niet alle bier schuimt immers evenveel.

Bieren met gist in de fles dienen met de nodige zorg behandeld te worden. Houd het glas schuin op ooghoogte en giet er het bier zachtjes in. Houd de fles in het oog : het donkere streepje dat je ziet komen is de gist. Hier is het zeer belangrijk dat het schenken niet wordt onderbroken. Als u de fles opnieuw rechthoudt vermengt de gist zich met het bier dat nog in de fles zit. De rest van de fles zal troebeler zijn en bitterder smaken. Bij het serveren van grote flessen die u niet in een keer kan leeggieten kan je de fles in tussentijd horizontaal bewaren in een flessenmandje. Mits wat oefening houd je op het laatst ongeveer een centimeter bier over in de fles. Brouwerij Lefebvre heeft met de Hopus een schenkritueel gecommercialiseerd waarbij het laatste deel van het bier, met de gist, in een klein glaasje afzonderlijk wordt aangeboden. Fijn gevonden, en evenzeer toepasbaar bij andere bieren. Heel wat mensen houden van de smaak van de gist in hun bier. Zij hebben uiteraard dit probleem niet en kunnen de volledige inhoud in hun glas gieten.