Over Cervisia

Ze liggen al een heel stuk leven achter ons, de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw. Wanneer ik er op terugkijk, en ook als ik op televisie beelden zie uit die tijd, lijkt het soms een andere wereld.

Logo Objectieve Bierproevers.Het was een wereld waarin bier en verenigingsleven hand in hand gingen en waar, naar het voorbeeld van de pioniers van de Objectieve Bierproevers uit Antwerpen, een schare aan lokale bierverenigingen ontstond die, door het sérieux dat ze aan de dag legden, soms behoorlijk wogen op de Belgische biermarkt. OBP, onder voorzitterschap van Peter Crombecq, bracht bierjaarboeken uit, die uitgroeiden tot bijbels en als leiddraad gebruikt werden op blinde proeverijen.

Jaar van het BierIn de jaren na het gezegende jaar 1986, het "Jaar van het Bier", gingen kleine brouwers (lees: klein in vergelijking met Interbrew) tegen alle grootschalige commercie in, het vaandel van het Belgische speciale bier hoog houden en profiteerden ervan om in het zog van de grootindustrieel andere markten te veroveren met hun aparte, soms zeer originele brouwsels. Die markten lagen voornamelijk binnen de landsgrenzen, omdat een hele generatie zich afzette tegen de pilsplas en massaal overstapte op witbier en lokale specialiteiten. De term "biercafé" (kan je dit niet in elk café krijgen, dan ?) kreeg een hele andere betekenis en om bij dit uitgelezen gezelschap te horen (mét vermelding in bovenvermelde bierjaarboeken) moest je al snel meer dan tachtig tot honderd bieren op de kaart hebben. Enkele tientallen cafés in het Vlaamse land gingen daar vlot over en boden ettelijke honderden specialiteiten aan. Wallonië volgde schoorvoetend: de kleine brouwerijen bleven veelal hun lokale verankering behouden. Maar in het hele land ontstonden nieuwe brouwerijtjes, die allemaal de pasie voor het speciaalbier deelden.

De waarheid heeft haar rechten en het moet gezegd dat sommige van de brouwerijen die toen ontstonden, geen lang leven beschoren waren doordat de kennis van de brouwstiel niet evenredig bleek met hun ambitie, of dat de financiële draagkracht onvoldoende bleek. Dat belet niet dat deze periode nieuwelingen voor verrassende nieuwe inzichten en recepturen zorgden.

Het is nu nog nauwelijks voor te stellen, maar in die tijd stond de Belgische markt feitelijk gelijk met de wereldmarkt in speciale bieren. Het was de tijd waarin twee grote Belgische brouwerijen aan beide zijden van de taalgrens samengingen en gaandeweg hun macht over het land lieten trekken zodat de lokale pilsbrouwers of op de knieën moesten, of moesten overschakelen op speciale bieren. Het was de tijd waarin een rechtgeaard bierliefhebber niet dood wilde gevonden worden naast een Leffe, vooral omdat dit nieuwe megabedrijf (ochottekes toch in vergelijking met hoe groot AB Inbev intussen geworden is) ook Pierre Celis bruutweg aan de kant durfde te schuiven nadat brouwerij De Kluis in Hoegaarden werd ingelijfd. Vooral ook, omdat de immense zee Belle Vue de kleine echte lambikbrouwers en geuzestekers bijna deed uitsterven.

Hoogdagen waren het, en de geschiedenis leert ons dat daar altijd een eind aan komt. Midden jaren negentig veranderde de kijk op uitgaan en er stond een generatie op die de voorkeur gaf aan witte wijntjes, cocktails en alcopops. Hoewel sommige brouwers zelfs probeerden om producten te lanceren die hieraan tegemoet kwamen was er iets voor altijd veranderd.

Het laatste bierjaarboek werd de editie 1995 - 1996. Geen nood: de XXX originele cafés in Vlaanderen-boeken van Bob Hendrickx (waarbij XXX staat voor het aantal cafés) namen voor een stuk de wervende rol van de Bierjaarboeken over en zorgden - EN zorgen nog steeds - voor hele volksverhuizingen en creëerden op zich een heel andere HoReCa-belevenis, die de gespecialiseerde biercafés vlot draaiende hield.

Michael Jackson besteedde terecht veel aandacht aan de Belgische bieren in opeenvolgende versies van zijn "Great Beers of Belgium".

Ben Vinken lanceerde zijn tijdschrift Bierpassie en wierp zich op als DE bierkenner (zytholoog) en biersommelier van Vlaanderen. Hij bracht het speciaalbier waar het nog nooit geweest was: in poepsjieke restaurants en bars. Plots was het geplogen, zelfs trendy, om bier te zien als een volwaardig alternatief voor wijn bij een dure maaltijd, en om bier te verwerken in de meest exquise gerechten. Het tijdschrift kreeg intussen vervolgen in toeristische routes, boeken en evenementen.

Heel kort al na het verdwijnen van OBP (thuisbasis Antwerpen) namen enthousiaste bierproevers onder de naam Zythos de fakkel over vanuit Leuven. De bierverenigingen die indertijd deel uitmaakten van OBP herverenigden zich onder deze nieuwe paraplu.

In 2005 (Wallonië en Brussel) en 2009 (Vlaanderen) werd nog eens een "Jaar van het Bier" georganiseerd.

Ook de VRT liet de aandacht niet verslappen door drie seizoenen Tournée Générale uit te zenden, met de immer goedlachse Jean Blaute en Ray Cokes in een glansrol als rondtrekkende bierzoekers. Velen gingen hen voor, velen volgen hen na, zo bijvoorbeeld Bert Kruismans, die op RTBF dezelfde paden bewandelde.

Dit om maar te zeggen dat er leven is na OBP, en dat de gist gelukkig nog altijd schuim en alcohol maakt. De tientallen bierverenigingen die België nog steeds rijk is bewijzen dit ten overvloede.

Midden jaren negentig stak een ander fenomeen de kop op: het internet. En in die begindagen van die wereldwijde revolutie van informatieverstrekking en -werving werd Cervesia (met 'e' in het midden - foutje) geboren. Mede doordat het internet zo nieuw en onbekend was, verwierf de site al snel een zekere status.

Arno op vakantieCervesia was al zo artisanaal als de brouwerijen en bieren die erop aan bod kwamen. De plathoofdige ober Arno kwam al snel de pagina's opvrolijken. Dat alles maakte van ondergetekende gedurende enkele jaren een bekende gast op bierevenementen en bij brouwers.

And then life happened. Te weinig tijd, beetje uitgekeken op het bierwereldje, vrouw van mijn leven ontmoet (dankjewel ! :-)), vier keer verhuizen op twaalf jaar en nog van die heel valabele excuses … Cervesia stierf een stille dood en verdween van het web in 2003. Niet dat de wereld er een snik heeft voor gelaten, gelukkig maar.

Arno vertrok naar het Zuiden om te rentenieren; ik heb in het begin nog deze foto van hem gehad.

Toen ik onlangs een uitlaatklep zocht voor wat creatief gebroebel vanbinnen uitte mijn vrouw het idee om Cervesia nieuw leven in te blazen (alweer dankjewel !). En toen ik een beetje surfte, besloop mij het gevoel dat dit wel eens een goed idee zou kunnen zijn. Om de één of andere reden is de methodologie van de Objectieve Bierproevers verloren gegaan met de tijd, en vind je op het web niets meer terug van Peter Crombecq en de zijnen.

Nochtans is "Belgian style beer" tegenwoordig een wereldbegrip en brouwt men in meer landen dan ooit speciaalbier. En vooral: het aantal brouwerijen in België stijgt opnieuw. Veel jonge mensen nemen de (mini-)roerstok ter hand en creëren nieuwe recepten, die veel meer internationaal gericht zijn dan de Belgische bierwereld ooit heeft gekend. Bovendien zijn mensen tegenwoordig bereid om meer geld neer te tellen voor een speciaalbier dan vroeger, zodat kleine brouwers hun speciale producten op een commercieel interessante manier kunnen vermarkten.

En dus is Arno terug, en met hem Cervisia (met 'i', en dus zonder spellingsfout deze keer) in een "beter-groter-meer"-versie. In de eerste plaats voor mijn eigen plezier, maar wellicht heeft iemand anders hier ook wel iets aan.

Ik zal het met zekerheid weten als ik in een café te lande een groepje mensen heel geïnteresseerd en druk noterend zich over een enkele pint zie buigen.

Gezondheid !

Willy Michels